Memorabele plekken in Apeldoorn


Wat was Waar

Introductie WatWasWaar – “Welkom op WatWasWaar!
Hier vind je historische informatie over elke plek in Nederland en krijg je direct toegang tot een groot aantal plaatsgebonden collecties van Nederlandse erfgoedinstellingen.”

Onderstaand enkele voorbeelden van informatie die je kunt krijgen in de vorm van beeld [kaart] materiaal: van ‘Minuut’ (eerste kadastrale optekening) tot topografische kaarten in diverse jaargangen


Schietbaan Schuttersweg Apeldoorn 1913

Ligging Schietbaan Schuttersweg te Apeldoorn –  “[Apeldoorn] kende al in het begin van de 19e eeuw, evenals veel ander gemeenten zijn schutterijen. Het doel van de schutterijen was het handhaven van de binnenlandse rust en orde; tevens dienden ze evenals de militie, als aanvulling van het staande leger. De schutterijen werden plaatselijk georganiseerd. Er bestonden dienstdoende en rustende schutterijen. Gemeenten met meer dan 2.500 inwoners moesten dienstdoende schutterijen oprichten, in kleinere steden en op het platteland werden rustende schutterijen opgericht. In tijden van oorlog vormden ze samen één landstorm. Een wet uit 1815 voorzag al in de oprichting van schutterijen. De wet van 1827, die vollediger was en zwaardere verplichtingen bevatte, stelde nadere regels voor de oprichting van schutterijen in het hele koninkrijk.” [ http://oudscherpenzeel.nl ]


Polhout Orden Apeldoorn anno 1907

Ligging Polhout Orden ongeveer Amsivarilaan / Kaninefatenlaan Apeldoorn – Tussen de bomen verscholen lag boerderij Polhout op een idyllische plek aan het Polhoutlaantje. Deze boerderij heeft moeten wijken voor de nieuwbouw van de wijk Orden op deze plek in de jaren zestig. De twee bomen hier op het grasveld zijn als enige herinnering van ‘t Polhout overgebleven. [ http://www.geheugenvanapeldoorn.nl/#/bijzondere-plaatsen/orden/hoeve-%27t-polhout/ ]

Orderparkweg 34. (Werd later veranderd in nr. 62) [ http://www.verenigingoudapeldoorn.nl/historie/straat-n-o/orderparkweg/ ]

In 1952 aangekocht door de Gemeente waarna er een nieuwe woonwijk op is gebouwd. [ http://deventit.coda-apeldoorn.nl/atlantispubliek/beeldbank ]


Sanatorium Berg en Bos Apeldoorn anno 1933

Sanatorium Berg en Bosch in Apeldoorn (1920 – 1933) – Omstreeks 1915 stierven er in Nederland ongeveer 200 mensen per 100.000 inwoners aan de infectieziekte tuberculose, die sterk werd beïnvloed door economische en sociale
omstandigheden. Met name bij de arbeidende klasse waren deze zeer slecht, waardoor daar ook de meeste slachtoffers vielen. Dat was aanleiding voor het R.K. Werkliedenverbond om een vereniging ter bestrijding van de tuberculose in het leven te roepen: Herwonnen Levenskracht, waaraan vanaf 1920 de katholieke vakbondsleden een vaste bijdrage van 1 cent per lid per week betaalden. Met steun van het toenmalige Departement van Arbeid – in die jaren onder leiding van minister Aalberse – verrees in Apeldoorn een houten noodsanatorium met 225 bedden, dat op 28 juli 1920 officieel door hem werd geopend.

Het noodsanatorium was ondergebracht in oude Duitse militaire barakken, die waren neergezet op het landgoed Berg en Bosch, onderdeel van de Soerense bossen. Aan deze buitenplaats ontleende het sanatorium zijn naam. De behandeling van TBC-patiënten was in die tijd primair gebaseerd op een drietal uitgangspunten: rust, frisse lucht en krachtige voeding. De omstandigheden in deze omgeving waren dus ideaal. Verspreid over een oppervlakte van ca. 10 ha. stond een twintigtal gebouwen, het hoofdgebouw met het kantoor van de geneesheer-directeur Willem Bronkhorst, de administratiegebouwen en de geneeskundige paviljoens. De voor behandeling opgenomen kinderen kregen ook onderwijs. Bedlegerigen op bed, de anderen in een open schoolgebouwtje of in de openlucht. [ http://www.historischekringdebilt.nl/ ]


Robur et Velocitas, Orden Apeldoorn anno 1958

Voormalig voetbalterrein Robur et Velocitas – Hoek Amsivarilaan / Germanenlaan Apeldoorn. Waar nu de woningen rondom de Treveristraat staan, speelde vanaf 1918 de voetbalclub Robur et Velocitas (kracht en snelheid). Robur is opgericht in 1882 en is niet alleen de oudste club van Apeldoorn, maar ook één van de eerste voetbalclubs in Nederland. Sportbeoefening was in die tijd een elitaire bezigheid. Robur was ook geen club waar veel inwoners van Orden gingen voetballen. De leden kwamen vooral uit andere en meer gegoede wijken van Apeldoorn.
Metselaars en timmerlieden – die de club Robur et Velocitas een goed hart toedroegen – bouwden in hun vrije tijd aan de nieuwe tribune. De eerste steenlegging viel samen met de viering van het 50-jarig jubileum van de club in 1932. In de jaren dertig maakten de gebroeders Jo, Jan, Henk en Carel Kres furore op het voetbalveld in het eerste elftal. Ook zorgden de clubleden zelf voor een ander hoogtepunt bij Robur, namelijk het plaatsen van vijf 16,5 meter hoge lichtmasten. In 1950 kon bij Robur als eerste club ook ‘s avonds getraind en gespeeld worden. In 1969 verhuisde de club naar het huidige terrein aan de Anklaarseweg. [ http://www.geheugenvanapeldoorn.nl/#/bijzondere-plaatsen/orden/robur-et-velocitas ]


Landgoed Welgelegen, Apeldoorn anno 1898

Huize ‘Welgelegen’Het landhuis van Admiraal Van Kinsbergen. Wanneer Jan Hendrik van Kinsbergen na talrijke omzwervingen en avonturen in 1798 neerstrijkt op het landgoed Welgelegen, ligt dit nog aan de rand van het oude dorp. Van Kinsbergen is dan ook een admiraal in ruste. Dat weerhoudt hem er overigens niet van binnen de Apeldoornse gemeenschap een actieve rol op zich te nemen.
De admiraal werd op handen gedragen door de Apeldoornse bevolking, maar ook met de Franse koning Lodewijk Napoleon kon hij goed opschieten. Van diens broer, keizer Napoleon, kreeg hij de titel ‘Graaf van Doggersbank’. Na het vertrek van de Fransen blijkt ook in het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden Van Kinsbergen’s heldendom ongeschonden. Koning Willem I kent hem het Grootkruis van de Militaire Willemsorde toe en benoemt hem weer tot luitenant-admiraal. Admiraal Van Kinsbergen overlijdt op 22 mei 1819 op 84-jarige leeftijd.

Zie ook ‘De knik van freule Sweertje‘. [ http://www.geheugenvanapeldoorn.nl/ ]

Views – 863

Advertisements
This entry was posted in apeldoorn and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s